Bộ Phim Kỳ Lạ Nhất Và Sâu Sắc Nhất Thập Kỷ
Everything Everywhere All at Once (2022) của bộ đôi đạo diễn The Daniels (Daniel Kwan và Daniel Scheinert) là bộ phim khó phân loại nhất điện ảnh gần đây. Nó vừa là phim hành động, phim khoa học viễn tưởng, phim hài, phim gia đình – và đồng thời là một bài luận triết học về chủ nghĩa hư vô và cách vượt qua nó.
Tóm Tắt: Không Chỉ Là Chuyện Đa Vũ Trụ
Bề ngoài, phim kể về Evelyn Wang (Michelle Yeoh) – một phụ nữ nhập cư Trung Quốc đang điều hành tiệm giặt là với chồng, chăm sóc bố già và xung đột với con gái Joy. Nhưng khi bị cuốn vào cuộc chiến đa vũ trụ, Evelyn phải đối mặt với không chỉ kẻ phản diện siêu năng lực mà còn với chính cuộc đời mình.
Kẻ phản diện – Jobu Tupaki – chính là phiên bản khác của Joy con gái cô. Và đây là chìa khóa để giải mã toàn bộ bộ phim.
Jobu Tupaki: Chủ Nghĩa Hư Vô Và Nỗi Đau Của Thế Hệ Trẻ
Jobu Tupaki không phải ác nhân theo nghĩa truyền thống. Cô ta là một người đã nhìn thấy tất cả mọi thứ – mọi khả năng trong mọi vũ trụ – và nhận ra rằng không có gì thực sự quan trọng cả. Cô ta muốn tạo ra một thứ có thể hút vào tất cả mọi thứ và kết thúc tất cả.
Đây là ẩn dụ mạnh mẽ cho trạng thái tâm lý mà nhiều người trẻ ngày nay đang trải qua – bị bao vây bởi thông tin, lựa chọn và áp lực đến mức tê liệt, đến mức không thấy gì còn ý nghĩa.
Evelyn: Hành Trình Từ "Tại Sao" Đến "Vì Vậy"
Evelyn ban đầu là người luôn nuối tiếc – luôn tự hỏi "Nếu mình chọn con đường khác thì sao?". Khi trải qua đa vũ trụ, bà nhận ra: dù ở vũ trụ nào, bà cũng cảm thấy thiếu hụt, cũng không hạnh phúc hoàn toàn.
Câu trả lời của bà không phải là phủ nhận hư vô mà là chấp nhận nó và chọn yêu thương dù biết không có gì là vĩnh viễn. Đây là phản luận đẹp nhất chống lại chủ nghĩa hư vô mà tôi từng thấy trên màn ảnh.
Mối Quan Hệ Mẹ - Con: Vết Thương Giữa Các Thế Hệ
Phim chạm đến một chủ đề rất thực trong văn hóa châu Á: tình yêu của cha mẹ thể hiện qua kỳ vọng và hy sinh, không phải qua lời nói và cái ôm. Evelyn yêu Joy theo cách cô không bao giờ được yêu – và chính tình yêu bị bóp méo đó đã gây ra vết thương.
Cảnh hòa giải giữa hai mẹ con là một trong những cảnh phim cảm động nhất điện ảnh hiện đại – không cần lời thoại hùng hồn, chỉ cần sự thừa nhận và lựa chọn ở lại.
Biểu Tượng: Hòn Đá và Mắt Googly
Hai biểu tượng tưởng như đối lập hoàn toàn nhưng lại bổ sung cho nhau:
- Hòn đá – Sự vô nghĩa tuyệt đối, không cảm xúc, không ý thức. Là thứ Jobu Tupaki muốn trở thành.
- Mắt Googly – Sự ngớ ngẩn, vui vẻ, phi lý. Là cách The Daniels nói: "Vì mọi thứ đều vô nghĩa, chúng ta được phép chọn điều gì đó ngốc nghếch và yêu thương."
Tại Sao Bộ Phim Này Quan Trọng Với Người Trẻ Việt Nam?
Áp lực học hành, kỳ vọng gia đình, nỗi lo về tương lai, cảm giác lạc lõng trong thế giới biến đổi nhanh – tất cả những điều này đều hiện diện trong phim, dù câu chuyện lấy bối cảnh người Mỹ gốc Hoa. Cảm xúc là ngôn ngữ chung.
Everything Everywhere All at Once không cho bạn câu trả lời. Nó chỉ nhắc bạn: dù mọi thứ có hỗn loạn đến đâu, luôn có ai đó đáng để bạn ở lại.